Słownik odzieży sportowej i treningu

Odzież sportowa ma własny język: rashguard, technologia bezszwowa, V-Cut, Push Up, kompresja, poliamid, RPE czy RIR. Ten słownik zbiera najważniejsze pojęcia związane przede wszystkim z ubraniami treningowymi, ich konstrukcją, materiałami, dopasowaniem i pielęgnacją. Na końcu znajdziesz również podstawowe terminy treningowe, które często pojawiają się na siłowni.

Definicje są krótkie i praktyczne. Tam, gdzie dane pojęcie łączy się bezpośrednio z ofertą lub poradnikiem MAKEUSSTRONG, dodaliśmy naturalny link do odpowiedniej strony.

Fasony i rodzaje odzieży sportowej

Legginsy sportowe

Dopasowane spodnie treningowe wykonane zwykle z elastycznych materiałów. Poszczególne modele mogą różnić się wysokością pasa, konstrukcją tyłu, długością nogawki, rodzajem dzianiny i sposobem wykończenia. W sklepie możesz sprawdzić legginsy sportowe MAKEUSSTRONG.

Legginsy Push Up

Legginsy, których konstrukcja ma wizualnie podkreślać okolice pośladków. Efekt może być uzyskiwany przez marszczenie, linie konstrukcyjne, sposób dziania albo połączenie kilku rozwiązań. Poszczególne modele mogą dawać inny efekt wizualny. Dostępne warianty znajdziesz w kolekcji legginsów sportowych i Push Up.

Szorty sportowe

Krótkie spodenki przeznaczone do aktywności fizycznej. Mogą być dopasowane, luźniejsze albo skonstruowane jako model 2w1. Przy wyborze warto zwrócić uwagę na długość, pas i sposób, w jaki materiał zachowuje się podczas ruchu. Zobacz damskie szorty sportowe MAKEUSSTRONG.

Spodenki 2w1

Model łączący dwie warstwy: zewnętrzne spodenki oraz wewnętrzną, zwykle bardziej dopasowaną warstwę. Konstrukcja może różnić się pomiędzy produktami, dlatego szczegóły najlepiej sprawdzić na karcie konkretnego modelu.

Top sportowy

Krótka góra stroju sportowego. Topy mogą różnić się stopniem zabudowania, rodzajem ramiączek, konstrukcją pleców, wkładkami i dopasowaniem. Zobacz damskie topy sportowe.

Biustonosz sportowy

Element odzieży przeznaczony do noszenia podczas aktywności fizycznej. Poszczególne modele mogą różnić się konstrukcją, zabudowaniem, rodzajem ramiączek i sposobem podtrzymania biustu.

Rashguard

Dopasowana koszulka sportowa, często z krótkim albo długim rękawem. Taki krój ogranicza ilość luźnego materiału podczas ruchu i dobrze sprawdza się tam, gdzie ważne jest bliskie dopasowanie ubrania do ciała. Zobacz rashguardy damskie MAKEUSSTRONG.

Longsleeve sportowy

Koszulka z długim rękawem. W wersji treningowej może mieć dopasowany lub regularny krój i być wykonana z materiałów technicznych albo klasycznych mieszanek włókien.

Tank top

Koszulka bez rękawów z odsłoniętymi ramionami. W odzieży treningowej taki fason wybierany jest między innymi ze względu na dużą swobodę ruchu górnej części ciała. Zobacz męskie tank topy MAKEUSSTRONG.

Koszulka techniczna

Koszulka sportowa wykonana z materiału zaprojektowanego z myślą o aktywności fizycznej. Samo określenie „techniczna” nie opisuje jednej konkretnej tkaniny – znaczenie mają skład, konstrukcja dzianiny, krój i wykończenie produktu. Przykłady znajdziesz w kategorii męskich koszulek treningowych.

Koszulka bawełniana

Koszulka, w której podstawowym włóknem jest bawełna. Może być używana również podczas treningu, ale jej właściwości będą inne niż w przypadku typowej koszulki technicznej wykonanej głównie z włókien syntetycznych.

Bluza sportowa

Warstwa odzieży noszona przed treningiem, po treningu albo na co dzień. Bluzy mogą mieć różny krój, gramaturę, rodzaj materiału i sposób wykończenia.

Spodnie dresowe

Długie spodnie o sportowym charakterze, zwykle wykonane z miękkiej dzianiny. Mogą być przeznaczone do rozgrzewki, lżejszych aktywności albo codziennego noszenia.

Komplet sportowy

Pasujące do siebie elementy odzieży noszone lub sprzedawane jako komplet, najczęściej góra i dół. W odzieży treningowej może to być na przykład top połączony z legginsami albo szortami. Gotowe komplety sportowe MAKEUSSTRONG pozwalają połączyć produkty z tej samej kolekcji.

Technologie i konstrukcja odzieży

Technologia bezszwowa

Sposób produkcji odzieży, w którym znaczną część kształtu i struktury produktu tworzy się już podczas dziania. Pozwala ograniczyć liczbę tradycyjnych szwów, ale nie oznacza, że gotowe ubranie zawsze jest całkowicie pozbawione łączeń. Więcej wyjaśniamy w poradniku o technologii bezszwowej.

V-Cut

Określenie stosowane w fasonach odzieży do opisania linii lub wycięcia układającego się w kształt litery V. Dokładne znaczenie zależy od konstrukcji konkretnego produktu.

V Shape

Określenie konstrukcji wykorzystującej linię w kształcie litery V. W zależności od produktu może odnosić się do układu pasa, tyłu legginsów albo innego elementu konstrukcyjnego.

Push Up

W odzieży sportowej określenie odnoszące się do konstrukcji mającej wizualnie podkreślać określony obszar sylwetki. W legginsach efekt może wynikać z marszczenia, linii konstrukcyjnych albo sposobu dziania.

Marszczenie

Element konstrukcyjny, w którym materiał jest celowo zebrany na określonym odcinku. W legginsach i szortach marszczenie często pojawia się w tylnej części produktu.

Dzianina prążkowana

Dzianina o widocznej, powtarzalnej strukturze przypominającej pionowe lub poziome prążki. Faktura może pełnić funkcję estetyczną i wpływać na sposób, w jaki materiał układa się na sylwetce.

Kompresja

Określenie stopnia przylegania i nacisku materiału na ciało. Poziomu kompresji nie da się wiarygodnie ocenić wyłącznie na podstawie składu – znaczenie mają również dzianina, konstrukcja, krój i rozmiar produktu.

Elastyczny pas

Fragment legginsów, szortów lub spodni zaprojektowany tak, aby dopasowywać się do obwodu talii. Może być wykonany jako osobny element albo stanowić część konstrukcji dzianiny.

Wysoki stan

Fason, w którym pas spodni, legginsów lub szortów znajduje się wyżej na tułowiu niż w modelach ze średnim albo niskim stanem. Dokładna wysokość zależy od konstrukcji produktu i proporcji sylwetki.

Żakard

Sposób tworzenia wzoru bezpośrednio w strukturze materiału. W odzieży może być wykorzystywany między innymi do tworzenia logo, napisów albo dekoracyjnych elementów dzianiny.

Płaski szew

Rodzaj łączenia zaprojektowany tak, aby ograniczyć wystającą krawędź klasycznego szwu. Sposób wykonania zależy od technologii i konstrukcji danego produktu.

Panel konstrukcyjny

Wyodrębniona część ubrania pełniąca określoną funkcję konstrukcyjną albo wizualną. Panele mogą różnić się kształtem, materiałem, kierunkiem dziania lub stopniem elastyczności.

Materiały w odzieży sportowej

Poliamid

Grupa włókien syntetycznych często wykorzystywanych w odzieży sportowej. Właściwości gotowego ubrania zależą nie tylko od samego włókna, ale również od jego proporcji w składzie, konstrukcji dzianiny i sposobu wykończenia.

Poliester

Włókno syntetyczne powszechnie stosowane w odzieży sportowej. Może występować samodzielnie albo w mieszankach z innymi włóknami. Zachowanie gotowego materiału zależy od jego struktury i konstrukcji.

Elastan

Włókno syntetyczne dodawane do materiałów w celu zwiększenia ich rozciągliwości. W odzieży sportowej często łączy się je z poliamidem, poliestrem lub bawełną.

Bawełna

Naturalne włókno wykorzystywane między innymi w T-shirtach, bluzach i spodniach dresowych. Ma inne właściwości użytkowe niż typowe syntetyczne materiały techniczne.

Dzianina

Materiał powstający przez tworzenie połączonych ze sobą oczek. Wiele ubrań sportowych wykonuje się właśnie z dzianin ze względu na możliwość uzyskania elastycznej i dopasowującej się konstrukcji.

Tkanina

Materiał powstający przez przeplatanie co najmniej dwóch układów nici. Tkanina i dzianina różnią się sposobem produkcji, a przez to także zachowaniem gotowego materiału.

Gramatura materiału

Masa materiału przypadająca na określoną powierzchnię, zwykle podawana w gramach na metr kwadratowy. Sama gramatura nie określa jednak wszystkich właściwości produktu.

Mieszanka włókien

Materiał zawierający więcej niż jeden rodzaj włókna, na przykład poliamid i elastan. Proporcje poszczególnych składników mogą wpływać na rozciągliwość, strukturę i zachowanie gotowej odzieży.

Dopasowanie i rozmiary

Biust

Obwód mierzony wokół najszerszego miejsca klatki piersiowej. Jest jednym z podstawowych wymiarów wykorzystywanych przy wyborze rozmiaru topów, rashguardów i innych elementów górnej części garderoby.

Obwód pod biustem

Pomiar wykonywany bezpośrednio pod biustem. Jest wykorzystywany między innymi przy doborze rozmiaru części topów i biustonoszy sportowych.

Talia

Obwód środkowej części tułowia. Przy porównywaniu wymiaru z tabelą rozmiarów ważne jest, aby mierzyć ciało bez nadmiernego ściskania miarki.

Biodra

Obwód mierzony wokół najszerszej części bioder i pośladków. Jest jednym z podstawowych wymiarów przy wyborze legginsów, szortów i spodni.

Wewnętrzna długość nogi

Odległość mierzona po wewnętrznej stronie nogi od okolicy kroku do końca nogawki. Pomiar pomaga ocenić długość legginsów lub spodni.

Dopasowany krój

Fason zaprojektowany tak, aby ubranie znajdowało się blisko ciała. Stopień dopasowania zależy od konstrukcji, materiału i rozmiaru produktu.

Regular fit

Określenie klasycznego, mniej przylegającego kroju. Dokładne proporcje mogą różnić się między markami i modelami.

Oversize

Celowo luźniejszy fason o zwiększonej objętości względem standardowego kroju. Nie oznacza automatycznie konieczności wyboru większego rozmiaru – należy sprawdzić konstrukcję konkretnego produktu.

Tabela rozmiarów

Zestawienie wymiarów przypisanych do poszczególnych rozmiarów odzieży. MAKEUSSTRONG publikuje osobne zakresy dla różnych kategorii produktów. Sprawdź tabelę rozmiarów MAKEUSSTRONG.

Pielęgnacja odzieży sportowej

Pranie odzieży sportowej

Sposób prania powinien zawsze wynikać przede wszystkim z instrukcji na metce konkretnego produktu. Różne materiały i wykończenia mogą wymagać innych temperatur i programów.

Pranie na lewej stronie

Wywrócenie ubrania przed praniem ogranicza bezpośrednie tarcie zewnętrznej powierzchni materiału o bęben i inne rzeczy znajdujące się w pralce.

Temperatura prania

Nie ma jednej temperatury właściwej dla całej odzieży sportowej. Odpowiednią wartość należy zawsze sprawdzić na metce konkretnego modelu.

Płyn do płukania

Środek zmiękczający stosowany podczas prania. Przy odzieży technicznej warto kierować się instrukcją producenta produktu i nie stosować większej ilości niż zalecana.

Suszenie odzieży sportowej

Sposób suszenia powinien być zgodny z oznaczeniami na metce. Jeżeli produkt nie jest przeznaczony do suszenia bębnowego, należy wybrać inną metodę.

Pielęgnacja odzieży bezszwowej

Odzież bezszwowa może różnić się składem i konstrukcją, dlatego również tutaj pierwszeństwo ma instrukcja konkretnego produktu. Więcej wskazówek znajdziesz w poradniku jak prać i dbać o odzież sportową i bezszwową.

Mechacenie materiału

Powstawanie drobnych kulek włókien na powierzchni materiału wskutek tarcia i użytkowania. Podatność na mechacenie zależy między innymi od rodzaju włókien, struktury materiału i sposobu pielęgnacji.

Podstawowe pojęcia treningowe

Seria

Grupa powtórzeń wykonywanych jedno po drugim przed zaplanowaną przerwą. Trzy serie po dziesięć powtórzeń oznaczają trzy oddzielne bloki po dziesięć powtórzeń.

Powtórzenie

Jedno pełne wykonanie ruchu w ćwiczeniu. Dziesięć przysiadów wykonanych bez przerwy to dziesięć powtórzeń w jednej serii.

Zakres powtórzeń

Przedział liczby powtórzeń zaplanowany dla danej serii, na przykład 8–10. Dobór zakresu zależy od celu i konstrukcji planu treningowego.

Seria robocza

Seria wykonywana z obciążeniem i poziomem trudności przewidzianym jako właściwa część treningu danego ćwiczenia.

Seria rozgrzewkowa

Lżejsza seria poprzedzająca serie robocze. Służy przygotowaniu do konkretnego ruchu i stopniowemu przejściu do obciążenia używanego w głównej części ćwiczenia.

Ciężar roboczy

Obciążenie stosowane w głównych seriach ćwiczenia. Powinno być dopasowane do planowanego zakresu powtórzeń, techniki i poziomu trudności.

Objętość treningowa

Ilość wykonanej pracy treningowej. Może być opisywana liczbą serii i powtórzeń, a w niektórych analizach także z uwzględnieniem użytego obciążenia.

Intensywność

Pojęcie opisujące trudność wysiłku. W treningu siłowym może odnosić się do ciężaru względem możliwości ćwiczącego albo do odczuwanej trudności serii.

RPE

Skrót od Rate of Perceived Exertion. W treningu siłowym często wykorzystuje się skalę od 1 do 10 do określenia subiektywnej trudności wykonanej serii.

RIR

Skrót od Reps in Reserve, czyli szacowanej liczby powtórzeń pozostających w zapasie. RIR 2 oznacza, że ćwiczący ocenia, że byłby w stanie wykonać jeszcze około dwóch powtórzeń.

ROM

Skrót od Range of Motion, czyli zakresu ruchu wykonywanego podczas ćwiczenia. Odpowiedni zakres zależy od ruchu, celu i indywidualnych możliwości.

Tempo ćwiczenia

Sposób określania czasu trwania kolejnych faz powtórzenia, na przykład opuszczania ciężaru, zatrzymania i podnoszenia.

Progresywne przeciążenie

Stopniowe zwiększanie wymagań treningowych w czasie. Może oznaczać zwiększanie ciężaru, liczby powtórzeń, liczby serii, zakresu ruchu albo innego parametru.

Superseria

Połączenie dwóch ćwiczeń wykonywanych kolejno z bardzo krótką przerwą albo bez standardowej przerwy pomiędzy nimi.

Dropset

Metoda, w której po wykonaniu serii zmniejsza się obciążenie i kontynuuje ćwiczenie z krótką przerwą albo bez przerwy.

Deload

Zaplanowany okres zmniejszenia obciążenia treningowego. Może obejmować redukcję ciężaru, liczby serii, powtórzeń albo całkowitej objętości.

FBW

Skrót od Full Body Workout. Oznacza sposób organizacji treningu, w którym podczas jednej jednostki ćwiczy się wiele głównych grup mięśniowych.

Split treningowy

Sposób podziału planu treningowego na poszczególne dni. Każda jednostka może skupiać się na innych partiach mięśniowych albo wzorcach ruchowych.

Cardio

Forma wysiłku, której głównym elementem jest dłuższa praca układu krążeniowo-oddechowego, na przykład bieganie, jazda na rowerze albo marsz na bieżni.

Trening siłowy

Trening wykorzystujący opór zewnętrzny albo ciężar własnego ciała w celu rozwijania zdolności siłowych i innych cech układu mięśniowo-ruchowego.

Trening obwodowy

Forma treningu, w której kilka ćwiczeń wykonuje się kolejno jako jeden obwód, a następnie sekwencję można powtórzyć określoną liczbę razy.

Mobilność

Zdolność do wykonywania ruchu w potrzebnym zakresie przy zachowaniu kontroli. Zależy między innymi od elastyczności, siły, stabilizacji i indywidualnej budowy ciała.

DOMS

Skrót od Delayed Onset Muscle Soreness, czyli opóźnionej bolesności mięśni pojawiającej się po wysiłku. Jej występowanie nie jest koniecznym warunkiem skutecznego treningu.

Ćwiczenia i podstawowe pojęcia związane z ruchem

Przysiad

Wzorzec ruchowy obejmujący zgięcie i wyprost między innymi stawów biodrowych i kolanowych. Może być wykonywany bez dodatkowego obciążenia albo z różnymi jego formami.

Martwy ciąg

Ćwiczenie wielostawowe polegające na podnoszeniu obciążenia z pozycji dolnej poprzez pracę bioder, kolan i tułowia. Istnieje wiele wariantów tego ruchu.

Hip thrust

Ćwiczenie oparte na wyproście biodra, najczęściej wykonywane z górną częścią pleców opartą o podwyższenie i z obciążeniem umieszczonym w okolicy bioder.

Wykroki

Ćwiczenie wykonywane w pozycji wykrocznej, w którym nogi pracują w asymetrycznym ustawieniu. Istnieją warianty wykonywane w miejscu, w ruchu i z dodatkowym obciążeniem.

Wyciskanie

Grupa ćwiczeń polegających na przemieszczaniu obciążenia od ciała poprzez ruch wypychający. Przykładem jest wyciskanie leżąc albo nad głowę.

Wiosłowanie

Grupa ćwiczeń przyciągających, w których obciążenie albo uchwyt przemieszczany jest w kierunku tułowia.

Ćwiczenie wielostawowe

Ćwiczenie angażujące ruch w więcej niż jednym stawie. Przykładami są między innymi przysiady, martwe ciągi i część wariantów wyciskania.

Ćwiczenie izolowane

Ćwiczenie skupiające się głównie na pracy jednej grupy mięśniowej i obejmujące zwykle mniej stawów niż ćwiczenie wielostawowe.

Faza koncentryczna

Faza ruchu, podczas której pracujący mięsień skraca się pod obciążeniem. Przykładem jest wstawanie z przysiadu.

Faza ekscentryczna

Faza ruchu, w której pracujący mięsień wydłuża się pod obciążeniem. Przykładem jest kontrolowane schodzenie w dół podczas przysiadu.

FAQ – najczęstsze pytania o odzież sportową i trening

Czym różni się technologia bezszwowa od ubrania całkowicie bez szwów?

Technologia bezszwowa pozwala ograniczyć liczbę tradycyjnych łączeń i kształtować znaczną część produktu już podczas dziania. Nie oznacza jednak, że gotowy produkt musi być całkowicie pozbawiony szwów.

Czym różni się top sportowy od biustonosza sportowego?

Nie istnieje jedna uniwersalna granica między tymi nazwami. W praktyce różnice wynikają przede wszystkim z konstrukcji, zabudowania, ramiączek, wkładek i sposobu dopasowania konkretnego modelu.

Co oznacza Push Up w legginsach?

To określenie konstrukcji mającej wizualnie podkreślać okolice pośladków. Efekt może być uzyskiwany przez marszczenia, linie konstrukcyjne albo odpowiednio zaprojektowaną dzianinę.

Jak sprawdzić właściwy rozmiar odzieży MAKEUSSTRONG?

Najlepiej porównać własne pomiary z zakresem odpowiednim dla konkretnej kategorii produktu. Aktualne dane znajdują się w tabeli rozmiarów.

Co oznaczają RPE i RIR?

RPE służy do subiektywnej oceny trudności serii, natomiast RIR opisuje szacowaną liczbę powtórzeń pozostających w zapasie. Oba pojęcia są wykorzystywane do opisywania intensywności treningu.

Czy odzież sportową można prać tak samo jak zwykłe ubrania?

Nie zawsze. Sposób prania powinien wynikać z instrukcji na metce konkretnego produktu, ponieważ skład i sposób wykończenia mogą się różnić.